سرطان پوست چیست؟
سرطان پوست چیست؟
سرطان پوست سرطانی است که با رشد سلولهای روی پوست شروع میشود. این سلولها میتوانند به بافتهای سالم بدن حمله کرده و آنها را از بین ببرند. گاهی اوقات سلولها جدا شده و به سایر قسمتهای بدن گسترش مییابند.
انواع مختلفی از سرطان پوست وجود دارد که شایعترین سرطانهای پوست، کارسینوم سلول بازال و کارسینوم سلول سنگفرشی هستند. اگرچه این سرطانها شایعترین هستند، اما اغلب قابل درمان هستند.
خطرناکترین نوع سرطان پوست، ملانوما است. احتمال گسترش آن بیشتر است و درمان آن را دشوارتر میکند.
بیشتر سرطانهای پوست روی پوستی رخ میدهند که نور خورشید زیادی دریافت میکند. تصور میشود نوری که از خورشید ساطع میشود، باعث ایجاد اکثر سرطانهای پوست میشود. میتوانید با پوشاندن پوست خود با لباس یا کرم ضد آفتاب برای محافظت از آن در برابر آفتاب، خطر ابتلا به سرطان پوست را کاهش دهید.
برخی از سرطانهای پوست روی پوستی رخ میدهند که معمولاً در معرض نور خورشید قرار نمیگیرد. این احتمالاً به این معنی است که چیز دیگری باعث ایجاد این سرطانها میشود. برای کاهش خطر ابتلا به این نوع سرطانهای پوست، پوست خود را مرتباً از نظر هرگونه تغییری بررسی کنید. این تغییرات را به متخصص مراقبتهای بهداشتی خود گزارش دهید.
انواع سرطان پوست :
کارسینوم سلول بازال
ملانوما
سرطان پوست غیرملانوما
کارسینوم سلول سنگفرشی پوست
سرطان پوست چه شکلی است؟
*کارسینوم سلول بازال روی پوست سفید
*کارسینوم سلول بازال روی پوست قهوهای
*کارسینوم سلول سنگفرشی پوست
علائم و نشانههای سرطان پوست عبارتند از:
*رشد جدید روی پوست که ممکن است شبیه خال، برآمدگی یا پوسته پوسته شدن باشد.
*لکه زبر روی پوست. زخم روی پوست که بهبود نمییابد.
*تغییرات در خال یا کک و مک، مانند بزرگتر شدن یا تغییر رنگ.
*خارش پوست در اطراف زائده پوستی.
*درد در اطراف زائده پوستی.
شایع ترین محل ها برای سرطان پوست عبارتند از:
محل بروز سرطان پوست بیشتر سرطانهای پوست در قسمتهایی از بدن که زیاد در معرض آفتاب هستند، رخ میدهند.
این شامل پوست سر، صورت، لبها و گوشها میشود. سایر قسمتهای بدن که ممکن است در معرض آفتاب قرار گیرند شامل بازوها، پشت دستها، کمر و پاها میشود.
سرطان پوست همچنین میتواند روی پوستی که معمولاً آفتاب نمیگیرد، رخ دهد. این شامل کف دستها، ناحیه تناسلی و زیر ناخنهای دست و پا میشود.
وقتی سرطان پوست در افرادی با پوست سیاه یا قهوهای رخ میدهد، معمولاً در این قسمتهایی که معمولاً آفتاب نمیگیرند، اتفاق میافتد.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر متوجه هرگونه تغییری در پوست خود شدید که شما را نگران میکند، با پزشک یا سایر متخصصان مراقبتهای بهداشتی قرار ملاقات بگذارید.
دلایل ابتلا به سرطان پوست:
بیشتر سرطانهای پوست در اثر قرار گرفتن در معرض نور خورشید ایجاد میشوند. نوری که از خورشید ساطع میشود نوعی نور فرابنفش است. این نوع نور میتواند از تختهای برنزه کننده و لامپهای برنزه کننده نیز ساطع شود.
نور فرابنفش حاوی تابشی است که DNA درون سلولهای پوست را تغییر میدهد و منجر به سرطان پوست میشود. همه سرطانهای پوست روی پوستی که معمولاً زیاد در معرض آفتاب قرار میگیرد، اتفاق نمیافتند. این بدان معناست که چیز دیگری نیز باعث سرطان پوست میشود. همیشه مشخص نیست که چه چیزی باعث سرطان پوست میشود.
متخصصان مراقبتهای بهداشتی مواردی را یافتهاند که خطر را افزایش میدهد. این موارد شامل داشتن سیستم ایمنی ضعیف و سابقه خانوادگی سرطان پوست است. سرطان پوست زمانی شروع میشود که سلولهای پوست تغییراتی در DNA خود ایجاد میکنند. DNA یک سلول دستورالعملهایی را در خود نگه میدارد که به سلول میگوید چه کاری انجام دهد.
در سلولهای سالم، DNA به سلولها میگوید که با سرعت مشخصی رشد و تکثیر شوند. DNA همچنین به سلولها میگوید که در زمان مشخصی بمیرند. در سلولهای سرطانی، تغییرات DNA دستورالعملهای متفاوتی میدهند. این تغییرات به سلولهای سرطانی میگویند که به سرعت رشد و تکثیر شوند.
سلولهای سرطانی میتوانند به زندگی خود ادامه دهند در حالی که سلولهای سالم میمیرند. این باعث ایجاد سلولهای زیادی میشود.
سلولهای سرطانی میتوانند به بافتهای سالم بدن حمله کرده و آنها را از بین ببرند. با گذشت زمان، سلولهای سرطانی میتوانند جدا شده و به سایر قسمتهای بدن گسترش یابند. وقتی سرطان گسترش مییابد، به آن سرطان متاستاتیک میگویند.
عوامل خطرناک
عواملی که ممکن است خطر ابتلا به سرطان پوست را افزایش دهند عبارتند از:
*پوستی که به راحتی آفتابسوخته میشود
هر کسی با هر رنگ پوستی میتواند به سرطان پوست مبتلا شود. اما خطر ابتلا در افرادی که پوستشان به راحتی آفتابسوخته میشود، بیشتر است.
خطر ابتلا به سرطان پوست همچنین در افرادی که موهای بور یا قرمز، چشمهای روشن یا کک و مک دارند، بیشتر است.
*نور خورشید
هر کسی با هر رنگ پوستی میتواند به سرطان پوست مبتلا شود. اما خطر ابتلا در افرادی که پوستی دارند که به راحتی آفتابسوخته میشود، بیشتر است.
خطر ابتلا به سرطان پوست همچنین در افرادی که موهای بور یا قرمز، چشمهای روشن یا کک و مک دارند، بیشتر است.
*نور ناشی از دستگاه های برنزه کننده
افرادی که از دستگاه های برنزه کننده استفاده میکنند، خطر ابتلا به سرطان پوست در آنها افزایش مییابد.
چراغهای مورد استفاده در تختهای برنزه کننده، نور فرابنفش مضر ساطع میکنند.
*سابقه آفتاب سوختگی
داشتن یک یا چند آفتاب سوختگی که باعث ایجاد تاول شده باشد، خطر ابتلا به سرطان پوست را افزایش میدهد.
اگر آفتاب سوختگی در دوران کودکی اتفاق افتاده باشد، خطر ابتلا به سرطان پوست در بزرگسالی را حتی بیشتر میکند.
*سابقه سرطان پوست
افرادی که یک بار به سرطان پوست مبتلا شدهاند، احتمال ابتلای مجدد به آن بسیار بیشتر است.
*کسانی که در خانواده سابقه سرطان پوست دارند
اگر یکی از بستگان خونی شما، مانند والدین یا خواهر و برادر، سرطان پوست داشته باشد، احتمال ابتلای شما به سرطان پوست بیشتر است.
*سیستم ایمنی ضعیف
اگر سیستم ایمنی بدن که وظیفه مبارزه با میکروبها را بر عهده دارد، به دلیل مصرف دارو یا بیماری ضعیف شود، ممکن است خطر ابتلا به سرطان پوست افزایش یابد.
افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند، شامل افرادی میشوند که برای کنترل سیستم ایمنی دارو مصرف میکنند، مانند افرادی که پیوند عضو انجام دادهاند. برخی از بیماریهای زمینهای، مانند عفونت HIV، نیز میتوانند سیستم ایمنی را تضعیف کنند.
راه های پیشگیری از سرطان پوست
با محافظت از خود در برابر آفتاب، میتوان از بیشتر سرطانهای پوست پیشگیری کرد.
برای کاهش خطر ابتلا به سرطان پوست میتوانید:
*در اواسط روز از آفتاب دوری کنید
در بیشتر مناطق ایران، پرتوهای خورشید بین ساعت ۱۰ صبح تا ۳ بعد از ظهر قویترین تابش را دارند. فعالیتهای بیرون از منزل را در ساعات دیگر روز برنامهریزی کنید. وقتی بیرون هستید، تا حد امکان در سایه بمانید.
*در تمام طول سال از کرم ضد آفتاب استفاده کنید
حتی در روزهای ابری از کرم ضد آفتاب با طیف گسترده و SPF حداقل 30 استفاده کنید. کرم ضد آفتاب را به مقدار کافی بمالید. هر دو ساعت یکبار یا اگر شنا میکنید یا عرق میکنید، بیشتر از این مقدار استفاده کنید.
*لباس هایی که در مقابل نور خور شید از بدن محافظت میکند بپوشید
لباسهای تیره و تنگ و بافته شده که دستها و پاهایتان را بپوشاند، بپوشید. از کلاه لبه پهن که صورت و گوشهایتان را سایه میاندازد، استفاده کنید. عینک آفتابی را فراموش نکنید.
*از دستگاه های برنزه کننده استفاده نکنید
چراغهای موجود در دستگاه های برنزه کننده، نور فرابنفش ساطع میکنند. استفاده از دستگاه های برنزه کننده خطر ابتلا به سرطان پوست را افزایش میدهد.
*پوست خود را مرتباً بررسی کنید و تغییرات را به تیم مراقبتهای بهداشتی خود گزارش دهید
مرتباً پوست خود را از نظر وجود تودههای جدید بررسی کنید. به دنبال تغییراتی در خالها، کک و مکها، برآمدگیها و لکههای مادرزادی باشید. از آینه برای بررسی صورت، گردن، گوشها و پوست سر خود استفاده کنید.
به قفسه سینه و تنه و بالا و پایین بازوها و دستهایتان نگاه کنید. به جلو و عقب ساق پا و کف پا نگاه کنید. به کف پا و فضای بین انگشتان پا نگاه کنید. همچنین ناحیه تناسلی و بین باسن خود را بررسی کنید.
نمایی از سرطان ملانوما
کلام آخر:
